پاورپوینت ،کنترل کیفیت بتن و مصالح خام

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت ,کنترل کیفیت بتن و مصالح خام :

بخشی از مطلب

در مشخصات فنی خصوصی و نقشه‌های اجرایی نوع و طبقه بتن, کیفیت مصالح با توجه به منابع مورد‌نظر, توصیه‌های لازم برای مراحل مختلف ساخت و اجرای بتن مطابق مندرجات آیین‌نامه بتن ایران درج می‌شود. پیمانکار موظف به تهیه مصالح با استاندارد مورد‌نظر, ساخت و اجرای صحیح بتن‌ریزی با توجه به روشها و مندرجات آن می‌باشد. رعایت مراحل زیر قبل از اجرای کارهای بتنی الزامی است.

الف:  با توجه به برنامه زمانبندی اجرای پروژه و نیازها, پیمانکار باید پیش‌بینیهای لازم برای تهیه, حمل و انبار نمودن مصالح, تأمین ادوات و تجهیزات, تهیه شن و ماسه, وسایل اندازه‌گیری مصالح مختلف, ماشین‌آلات حمل, ریختن و تراکم بتن و بالاخره مصالح و ادوات لازم برای نگهداری صحیح بتن را به عمل آورده و جزئیات اجرایی هر قسمت از کار را برای تصویب دستگاه نظارت ارائه نماید.

ب:   باید پیش‌بینیهای لازم از نظر تعداد ماشین‌آلات, لوازم و ادوات مختلف برای بتن‌ریزی بدون وقفه, صحیح و مطابق مشخصات توسط پیمانکار صورت گیرد.

پ:   قبل از انجام عملیات بتن‌ریزی, محل گودبرداریها, قالب‌بندیها, آرماتوربندیها, درزهای ساختمانی و محل قطعات مدفون در بتن, با توجه به نقشه‌های اجرایی, مشخصات فنی خصوصی و دستورالعملها , کنترل و دستور بتن‌ریزی صادر خواهد شد. پیمانکار باید پس از آماده نمودن محل اجرا و سایر عوامل ذیربط کتباً دستگاه نظارت را از زمان شروع بتن‌ریزی آگاه نماید. بدون تصویب قبلی دستگاه نظارت شروع عملیات بتن‌ریزی به هیچ وجه مجاز نمی‌باشد.

ت:   در محل بتن‌ریزی پی‌ها یا محلهای مشابه باید تمامی راههای عبور کارگران, سکوهای کار دستگاههای حمل و انتقال بتن, به نحوی توسط پیمانکار محافظت شود که از ورود مواد خارجی به داخل پی یا قالب, آلوده شدن آرماتورها و بالاخره ریزش احتمالی جلوگیری به عمل آید.

کیفیت بتن ساخته شده

با توجه به نوع سازه و درجه اهمیت آن, باید به ویژگیهای اصلی بتن به هنگام ساخت, ریختن و نگهداری توجه مخصوص به عمل آید. بتن با کارایی و دوام زیاد به بتنی اطلاق می‌شود که بتواند به راحتی ریخته شود, در مقابل شرایط محیطی خورنده و بالاخره بارهای وارد بر آن به خوبی مقاومت کند و مشخصات آن تغییر ننماید. از این رو پیمانکار باید نسبت به ساخت بتن با کیفیت خوب اقدام نماید. ویژگیهایی که باید مورد توجه پیمانکار قرار گیرد به شرح زیر است:

کارایی بتن

بتن کارا بتنی است که بتوان به راحتی آن را ساخت, حمل نمود, در قالب مورد‌نظر ریخت و متراکم نمود, بدون اینکه در یکنواختی آن در طول مراحل فوق تغییری حاصل شود. کارایی بتن بستگی به عوامل زیر داشته و پیمانکار ملزم به رعایت آن می‌باشد.

اسلامپ

کارایی به میزان اسلامپ و روانی بتن ساخته شده, بستگی دارد. میزان اسلامپ بر اساس روش مندرج در استاندارد (دت 505) کنترل می‌شود. پیمانکار موظف است بتن موردنظر را بر اساس اسلامپهای خواسته شده در مشخصات فنی خصوصی و نقشه‌های اجرایی تهیه نماید. بتن‌هایی که به هنگام ریختن, اسلامپ‌شان با مشخصات خواسته شده مطابقت ننماید مردود بوده, باید از مصرف آن خودداری شده و از کارگاه خارج گردند. اضافه نمودن آب برای بالا بردن اسلامپ بتن‌های سفت شده پس از ساخت, به هیچ وجه مجاز نیست و انجام این امر باعث تغییرات کلی در مشخصات بتن ساخته شده خواهد شد. بسته به میزان اسلامپ و نوع کاربرد, بتن به 4 گروه سفت, خمیری, شل و آبکی تقسیم می‌شود. میزان اسلامپ برای اعضا و قطعات مختلف بر اساس جدول شماره 1  توصیه می‌شود.

جدول شماره 1 میزان اسلامپ برای اعضا و قطعات بتنی

اسلامپ به میلیمتر

نوع عضو یا قطعه بتنی

ردیف

حداکثر*

حداقل

75

25

شالوده‌ها و پی دیوارهای بتن‌آرمه[5]

1

75

25

شالوده‌های با بتن ساده, صندوقه‌ها و دیوارهای زیر سازه‌ها

2

100

25

تیرها و دیوارهای بتن‌آرمه

3

100

25

ستونها

4

75

25

دالها و پیاده‌روهای بتنی[6]

5

50

25

بتن حجیم

6

* در صورتی که لرزش و ارتعاش با روشهای دستی انجام شود به مقدار حداکثر می‌توان 25 میلیمتر اضافه نمود.

 

 مصالح مصرفی

از دیگر عوامل مهم در کارایی بتن, انتخاب صحیح مصالح مصرفی و نسبتهای اختلاط آنها است. سیمان با نرمی زیاد باعث بالا بردن کارایی بتن می‌شود. شن و ماسه طبیعی گردگوشه دارای کارایی بیشتری نسبت به شن و ماسه شکسته است و شن و ماسه شکسته مکعبی دارای اولویت بیشتری نسبت به وضعیت مشابه با دانه‌های غیر مکعبی می‌باشد. در هر صورت مصالح سنگی مناسب از عوامل مهم در کارایی بتن محسوب می‌شود و باید با توجه به مندرجات این نشریه و دستورات دستگاه نظارت نسبت به انتخاب آن اقدام شود.

 مواد افزودنی

برای بالا بردن کارایی بتن با نسبت آب به سیمان معین, از مواد افزودنی استفاده می‌شود. نوع و میزان مصرف این مواد مطابق مشخصات فنی خصوصی و دستورالعملهای کارخانه سازنده خواهد بود. نوع و میزان مصرف مواد افزودنی باید به تأیید دستگاه نظارت برسد.

 درجه حرارت

عدم رعایت درجه حرارت تعیین شده برای مخلوط بتن به هنگام ساخت, باعث بروز اشکالاتی در امر ریختن بتن و نهایتاً تغییرات جدی در ویژگیهای آن خواهد شد. از این رو رعایت الزامات در خصوص”بتن‌ریزی در هوای گرم“ و ”بتن‌ریزی در هوای سرد“ الزامی است.

مقاومت بتن

از مهمترین خصوصیات بتن, مقاومت آن است. برای دستیابی به بتنی با مقاومت زیاد, باید در انتخاب مصالح از نظر کمیت و کیفیت, ساخت بتن, حمل و ریختن و نهایتاً عمل آوردن و نگهداری, دقت کافی به عمل آید. عوامل متعددی در مقاومت نهایی بتن مؤثر خواهد بود که اهم آنها به شرح زیر و رعایت آنها توسط پیمانکار الزامی است.

 

 

نسبت آب به سیمان

مقاومت نهایی بتن شدیداً تحت تأثیر نسبت آب به سیمان است. با توجه به شرایط ساخت و رویارویی بتن, نسبت آب به سیمان در هر پروژه در دفترچه مشخصات فنی خصوصی ذکر می‌شود. دستگاه نظارت همواره خصوصاً به هنگام تهیه بتن این نسبت را کنترل می‌نماید. عدم رعایت نسبت آب به سیمان از طرف پیمانکار موجب مردود شناختن بتن شده و چنین بتنی باید فوراً از کارگاه خارج شود. چنانچه این نسبت در دفترچه مشخصات خصوصی ذکر نشده باشد, استفاده از ارقام شماره 2  برای بتن معمولی و بتن با حباب هوا توصیه می‌شود.

جدول شماره 2  حداکثر نسبت آب به سیمان مجاز برای بتن با مقاومتهای فشاری مختلف

بتن با حباب هوا

بتن معمولی

مقاومت فشاری بتن

(مگاپاسکال)

ردیف

71/0

80/0

15

1

61/0

70/0

20

2

53/0

62/0

25

3

46/0

55/0

30

4

40/0

48/0

35

5

-

43/0

40

6

-

38/0

45

7

توضیح:

- منظور از مقاومت فشاری بتن در جدول, مقاومت فشاری 28 روزه آزمونه استوانه‌ای به قطر 15 و ارتفاع 30 سانتیمتر و دمای آزمایش7/1 ± 23 درجه سلسیوس است.

- برای بتن با حباب هوا و مقاومت بیش از 32 مگاپاسکال و بتن معمولی با مقاومت بیش از 35 مگاپاسکال, باید نسبت آب به سیمان با توجه به طرح اختلاط و توسط آزمایشگاه معتبر مشخص شود.

- حداکثر قطر مصالح سنگی 20 تا 30 میلیمتر فرض شده که با ثابت بودن نسبت آب به سیمان, مقاومت بتن با کم نمودن قطر حداکثر شن, زیاد خواهد شد.

نفوذناپذیری بتن

ناتراوا بودن از دیگر خصوصیات مهم بتن است. برای دستیابی به بتنی نفوذناپذیر و جذب رطوبت پایین, توجه به نکات زیر در مراحل مختلف کارهای بتنی توصیه می‌شود.

نسبت آب به سیمان

توصیه می‌شود حتی‌الامکان نسبت آب به سیمان از 45/0 کمتر اختیار شود. در این حالت خمیر سیمان دارای حداقل سوراخهای آبگذر خواهد بود. تجربه نشان داده است وقتی نسبت آب به سیمان از 65/0 بیشتر باشد, نفوذناپذیری سریعاً افزایش می‌یابد. در شرایط مساوی چنانچه نسبت آب به سیمان از 45/0 به 8/0 افزایش یابد, ضریب نفوذناپذیری بتن 100 برابر افزایش می‌یابد.

نسبتهای اختلاط

نسبتهای دقیق اختلاط مصالح سنگی, مقدار آب و سیمان و نیز حداکثر قطر دانه‌ها, باید با توجه به نوع سازه مشخص شود. مصرف آب اضافی و بی‌رویه, باعث پایین آمدن جرم مخصوص و نهایتاً بالا رفتن نفوذپذیری می‌شود. میزان اسلامپ در مخلوط بتن, باید همواره کنترل و این میزان به 50 میلیمتر محدود شود.

ریختن, عمل آوردن و مراقبت

ریختن و عمل آوردن بتن در قالب و مراقبت, نقش بسیار اساسی در ساخت بتن توپر با ضریب نفوذناپذیری کم خواهد داشت. هنگام ریختن بتن باید چنان عمل شود که جداشدگی مواد متشکله رخ ندهد, چه این امر باعث کرمو شدن بتن و بالا رفتن نفوذپذیری آن می‌گردد. برای بتن توپر, مراقبت باید با دقت بیشتری انجام شود. هر چه نسبت آب به سیمان زیادتر باشد, دستیابی به بتنی توپر مشکل‌تر بوده و علاوه بر آن زمان لازم برای مراقبت و عمل آوردن بتن افزایش می‌یابد.

 

 

کنترل کیفیت سازه بتنی

تمامی مراحل اجرایی باید قبل از آغاز به تأیید دستگاه نظارت برسد. نقشه کارگاهی نحوه استفاده از مصالح, مشخصات مصالح ویژه, روشهای ویژه پیشنهادی پیمانکار برای بهبود و سرعت عمل بیشتر کار, باید قبلاً به صورت کتبی به دستگاه نظارت, اعلام و پس از تصویب, مورد عمل و اجرا قرار گیرد. تمامی آزمونه‌برداریها و آزمایشها, باید بر اساس مشخصات فنی خصوصی, زیر نظر دستگاه نظارت انجام شود.

کیفیت سازه‌های بتنی ساخته شده, باید مطابق مشخصات و نقشه‌های اجرایی و در حد رواداریهای مندرج در اسناد باشد, در صورت نبود این رواداریها. رعایت ضوابط و مشخصات مندرج در این قسمت الزامی است.

ارزیابی و پذیرش بتن

پذیرش بتن, تواتر آزمونه‌برداری و آزمایش مقاومت

پذیرش بتن در کارگاه بر اساس نتایج آزمایش فشاری آزمونه‌های تهیه شده از بتن مصرفی صورت می‌پذیرد. دفعات آزمونه‌برداری از بتن باید به نحو یکنواختی در طول مدت تهیه و مصرف بتن توزیع شوند. آزمونه‌ها باید از محل نهایی مصرف برداشته شوند.

الف:  مقصود از هر آزمونه‌برداری از بتن, تهیه دو آزمونه از آن است که آزمایش فشاری آنها در سن 28 روزه یا هر سن مقرر شده دیگری انجام می‌پذیرد و متوسط مقاومتهای فشاری به دست آمده به عنوان نتیجه نهایی آزمایش منظور می‌شود, برای ارزیابی کیفیت بتن قبل از موعد مقرر می‌توان یک آزمونه دیگر هم به منظور انجام آزمایش مقاومت فشاری تهیه کرد.

ب:   در صورتی که حجم هر اختلاط بتن, بیشتر از یک مترمکعب باشد, تواتر آزمونه‌برداری باید به ترتیب زیر باشد:

       1-    برای دالها و دیوارها, یک آزمونه‌برداری از هر 30 مترمکعب بتن یا 150 مترمربع سطح.

       2-    برای تیرها و کلافها, در صورتی که جدا از قطعات دیگر بتن‌ریزی می‌شوند, یک آزمونه‌برداری از هر 100 متر طول.

       3-    برای ستونها, یک آزمونه‌برداری از هر 50 متر طول.

پ:   حداقل یک آزمونه‌برداری از هر رده بتن در هر روز الزامی است.

ت:   حداقل 6 آزمونه‌برداری از کل هر سازه الزامی است.

ث:   در صورتی که کل حجم بتن ریخته شده در کارگاه, از 30 مترمکعب کمتر باشد, می‌توان از آزمونه‌برداری و آزمایش مقاومت صرف‌نظر کرد, مشروط بر آنکه به تشخیص دستگاه نظارت دلیلی برای رضایتبخش بودن کیفیت بتن موجود باشد.

ضوابط پذیرش بتن ـ آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه

الف:  مشخصات بتن در صورتی منطبق بر رده مورد‌نظر و قابل قبول تلقی می‌شود که یکی از شرایط زیر برقرار باشد:

       1-    در آزمایش سه آزمونه‌برداری متوالی, مقاومت هیچکدام کمتر از مقاومت مشخصه نباشد:

 

       2-    متوسط مقاومتهای آزمونه‌ها, حداقل Mpa 5/1 بیشتر از مقاومت مشخصه باشد و کوچکترین مقاومت آزمونه‌ها از مقاومت مشخصه منهای Mpa 4, کمتر نباشد:

 

ب:   مشخصات بتن در صورتی غیر قابل قبول است که متوسط مقاومتهای آزمونه‌ها از مقاومت مشخصه کمتر باشد یا کوچکترین مقاومت آزمونه‌ها از مقاومت مشخصه منهای Mpa 4 کمتر باشد:

                                                     

پ:   در کنترل شرایط انطباق بتن بر رده مورد‌نظر, نباید از نتیجه آزمایش هیچکدام از آزمونه‌ها صرفنظر شود, مگر آنکه با دلایل کافی ثابت شود خطای عمده‌ای در آزمونه‌برداری, نگهداری, حمل, عمل آوردن, یا آزمایش روی داده است.

 

 

ضوابط کنترل روش عمل آوردن و محافظت بتن

الف:  دستگاه نظارت می‌تواند برای کنترل کیفیت عمل آوردن و مراقبت بتن در سازه, انجام آزمایشهای مقاومت روی آزمونه‌های عمل آمده و مراقبت شده در شرایط کارگاهی را درخواست کند.

ب:   عمل آوردن آزمونه‌ها در کارگاه, باید مطابق (د ت 504) ”روش ساختن و عمل آوردن آزمونه‌های آزمایشی بتنی در کارگاه“ باشد.

پ:   آزمونه‌های عمل آمده در کارگاه, باید در همان زمان و از همان بتنی آزمونه‌برداری شوند که آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه تهیه می‌شوند.

ت:   در صورتی روش عمل آوردن و مراقبت بتن رضایتبخش تلقی می‌شود که مقاومت فشاری آزمونه‌های کارگاهی در سن مشخص شده برای مقاومت مشخصه, حداقل معادل 85/0 مقاومت نظیر آزمونه‌های عمل آمده در آزمایشگاه یا به اندازه Mpa 4 بیشتر از مقاومت مشخصه باشد. در غیر این صورت باید اقداماتی برای بهبود روشهای مذکور صورت گیرد.

آزمونه‌های آگاهی

در صورتی که آگاهی از کیفیت بتن در موعدهای خاصی مانند زمان باز کردن قالبها و غیره, ضرورت داشته باشد, علاوه بر آزمونه‌های متعارف ارزیابی مقاومت و روش عمل آوردن و مراقبت بتن آزمونه‌هایی از بتن گرفته می‌شوند و در موعدهای مورد‌نظر تحت آزمایش قرار می‌گیرند. این آزمونه‌ها به آزمونه‌های آگاهی موسومند.

  آزمونه‌برداری و آزمایش بتن (کنترل کیفیت)

تمامی آزمایشهای لازم برای کنترل کیفیت مصالح, نسبتهای اختلاط, میزان اسلامپ, دمای مخلوط بتن, میزان هوا, مقاومتها و آزمونه‌برداریها در مراحل مختلف ساخت بتن, باید توسط آزمایشگاه ذی‌صلاح انجام شود. کلیه کارهای بتنی که با ضوابط و استانداردها مطابقت نماید, مورد تأیید قرار خواهد گرفت.

این تأییدات رافع مسئولیت پیمانکار برای رفع نواقص احتمالی نخواهد بود و دستگاه نظارت هر موقع که صلاح بداند, نسبت به انجام آزمایشهای مورد نیاز اقدام خواهد نمود و پیمانکار موظف به همکاری در این موارد خواهد بود.

در مورد آزمایشهای استانداردی که روی بتن تازه و بتن سخت شده صورت می‌گیرد, به آیین‌نامه بتن ایران رجوع شود.

  نوع و مشخصات میلگردهای مصرفی در بتن

میلگردهای مصرفی باید نو, تمیز, بدون هیچگونه آلودگی نظیر چربیها, ذرات بتن, گرد و خاک و یا مواد زائد دیگر باشد. میلگردها قبل از مصرف باید کاملاً پاکیزه باشند تا خللی به پیوستگی بتن و میلگردها وارد نشود. مقطع میلگرد مصرفی نباید به علت زنگزدگی تضعیف شده باشد. استفاده از میلگردهای زنگزده به شرطی مجاز است که اولاً زنگزدگی قبلاً با برس یا وسایل مشابه مورد قبول کاملاً پاک شود, ثانیاً قطر میلگرد پس از برس زدن حداکثر 5/0 میلیمتر کاهش یابد. میلگردهای مصرفی در بتن به صورت میلگرد ساده یا آجدارتهیه می‌شوند.

مؤکداً توصیه می‌شود که تمامی میلگردهای مصرفی در بتن (به استثنای خاموتها) از نوع میلگرد آجدار باشند. قطر اسمی میلگرد ساده, قطری است که در برگ شناسایی آن ذکر می‌شود و معادل قطر دایره‌ای است که مساحت آن برابر مساحت مقطع عرضی میلگرد باشد. در مورد میلگرد آجدار قطر اسمی معادل قطر اسمی میلگرد صاف هم وزن آن اختیار می‌شود. قطر اسمی میلگردها از 5 الی 50 میلیمتر با گامهای مختلف و قطر اسمی سیمها و شبکه‌های جوش نشده از 4 الی 12 میلیمتر با گامهای 5/0 میلیمتر می‌باشد. وزن واحد حجم فولاد, 7850 کیلوگرم در مترمکعب, مدول ارتجاعی آن 105×2 مگاپاسکال و ضریب انبساط حرارتی آن        5-10×2/1 بر درجه سلسیوس اختیار می‌شود

آزمونه‌برداری و آزمایش

بعد از تحویل محموله‌های میلگرد به کارگاه, دستگاه نظارت دستور انجام آزمایشهای لازم را صادر خواهد نمود. آزمونه‌برداری برای آزمایشهای مکانیکی فولاد نظیر کشش و یا خم کردن بر اساس روش اشتو T-244 انجام می‌شود. در صورتی که مصرف آهن در کارگاه کمتر از 50 تن بوده و سازه مورد‌نظر برای مصرف این آرماتور از نظر دستگاه نظارت سازه با اهمیت تلقی نگردد, می‌توان از کنترل و آزمایشهای مندرج در این بخش صرفنظر نمود. تعداد و تواتر آزمونه‌ها باید در حدی باشد که بتوان ارزیابی دقیقی از وضعیت میلگردها به دست آورد. برای انجام آزمایشها حداقل سه آزمونه از هر 50 تن و کسر آن, از هر قطر و هر نوع فولاد لازم است. در صورت موافقت دستگاه نظارت می‌توان از هر سه بسته پنج تنی یک آزمونه انتخاب نمود. آزمونه‌های برداشت شده برای کنترل تنش جاری شدن, تنش حد گسیختگی, ازدیاد طول نسبی, آزمایش تاشدگی و سایر آزمایشهای لازم مورد استفاده قرار می‌گیرند. اگر در حین آزمایش برای تنش حد تسلیم فولاد رقم مشخصی به دست نیاید, می‌توان تنش نظیر (2/0%) تغییر شکل نسبی ماندگار را به عنوان تنش حد تسلیم اختیار نمود.

آزمایشهای مختلف روی آزمونه‌های میلگردهای فولادی, باید با رعایت مشخصات آزمونه برداری و تواتر آن, مطابق استانداردهای زیر به عمل آیند:

ـ آزمایش کششی میلگرد (د ت 701).

ـ آزمایش تاشدگی به زاویه 180 درجه (د ت 703).

ـ آزمایش خم کردن و باز کردن خم میلگرد (د ت 703).

ـ آزمایش کششی بعد از خم کردن و باز کردن خم میلگردها و سیمهای با قطر کمتر از 9 میلیمتر (د ت 702).

ـ آزمایش پیوستگی میلگرد با بتن (د ت 704) و (د ت 705).

ـ آزمایش وصله‌های جوش شده میلگرد (د ت706).

ـ آزمایش خستگی میلگرد (د ت 707).

قبل از شروع عملیات نصب و جا گذاشتن آرماتورها دستگاه نظارت قالبها را از نظر ابعاد, محل و رقوم, مورد بازرسی و کنترل قرار خواهد داد. قبل از اجرای بتن‌ریزی, عملیات بستن و کارگذاشتن آرماتورها از نظر قطر, تعداد, شکل, فواصل و استحکام با توجه به ضوابط و رواداریهای مندرج در این دستورالعملها کنترل می‌شود. پس از اطمینان از اجرای صحیح, دستور بتن‌ریزی صادر خواهد شد. رعایت مندرجات آیین‌نامه بتن ایران در مورد بازرسی و نظارت بر عملیات تهیه, حمل و نصب آرماتورها در بتن‌آرمه, اجباری است.

گروه‌بندی انواع فولاد در آیین‌نامه بتن ایران به شرح زیر است:

الف:  به لحاظ روش تولید در انواع گرم نورد شده, اصلاح شده در حالت سرد و آبداده.

ب:   از نظر شکل ظاهری در دو نوع ساده و آجدار.

پ:   از نظر جوش‌پذیری به انواع جوش‌پذیر, جوش‌پذیر مشروط و جوش‌ناپذیر. طبق تعریف فولاد جوش‌پذیر با تجهیزات و روشهای متداول, قابل جوشکاری است. فولاد جوش‌پذیر مشروط در شرایط معین و روش کار معلوم, قابل جوشکاری بوده و فولاد جوش‌ناپذیر با وسایل معمولی و متعارف, قابل جوشکاری نیست. جوش‌پذیری فولاد عمدتاً بستگی به روش تولید, ترکیب شیمیایی و قطر میلگرد دارد. فولادهای گرم نورد شده را با توجه به ترکیب شیمیایی, نوع جوشکاری و قطر میلگرد می‌توان مطابق جدول زیر گروه‌بندی کرد. با افزایش قطر میلگردها, افزایش مقدار کربن C و کربن معادل Ceq فولاد, جوش‌پذیری میلگردها کاهش می‌یابد. کربن معادل براساس فرمول زیر تعیین می‌گردد.

 

در فرمول تعیین کربن معادل Cu, Ni, V, Mo, Cr, Mn, C , به ترتیب درصد کربن, منگنز, کرم, مولیبدن, وانادیوم, نیکل و مس می‌باشد.

گروه

جوشکاری پیوسته

جوشکاری موضعی

فولاد جوش پذیر

 

 

 

 

 

 

 

فولاد جوش پذیر مشروط

 

 

 

 

 

 

 

 

ت:   از نقطه نظر شکل‌پذیری در گونه‌های نرم, نیم سخت و سخت, منحنی تنش ـ تغییر شکل نسبی فولاد نرم با پله تسلیم مشهود, فولاد نیم سخت با پله تسلیم خیلی محدود و فولاد سخت بدون پله تسلیم است.

       به طور کلی شکل‌پذیری و سایر ویژگیهای مکانیکی فولاد, تابعی از مقدار کربن آن است, میزان کربن در فولاد نرم از (09/0%) تا (25/0%), در فولاد نیم سخت از (25/0%) تا (55/0%) و در فولاد سخت از (6/0%) تا (2/1%) می‌باشد. زیاد شدن کربن سبب افزایش مقاومت فولاد و کاهش شکل‌پذیری آن می‌گردد. فولادهای نرم و نیم سخت در کارهای ساختمانی و سایر فولادها در صنعت به مصرف می‌رسند.

ث:   طبقه‌بندی میلگردهای فولادی متداول بر مبنای مقاومت مشخصه آنها عبارتند از S220 , S300 , S400 و S500 که اعداد سمت راست معرف حداقل مقاومت مشخصه میلگرد بر حسب مگاپاسکال می‌باشد. مقاومت مشخصه فولاد بر مبنای مقدار تنش تسلیم آن تعیین می‌گردد و عبارتست از مقدار مقاومتی که حداکثر (5%) از کلیه مقاومتهای اندازه‌گیری شده برای حد پایین تسلیم (یا جاری شدن) فولاد مورد نظر ممکن است کمتر از آن باشند. در مواردی که تنش تسلیم فولاد به وضوح مشخص نباشد, مقدار آن, برابر تنش نظیر (2/0%) تغییر شکل نسبی ماندگار اختیار می‌شود. آزمایش کششی هر نمونه باید نشان دهد که روابط زیر برقرار هستند:

(1)                                                                           

       که در این روابط Fy مقاومت تسلیم مورد نظر میلگردهای فولادی, Fs مقاومت کششی میلگردهای فولادی و Fyobs حد الاستیسیته تعیین شده از آزمایش میلگردها است.

       بر اساس مفاد آیین‌نامه بتن ایران از نمونه‌های میلگردهای فولادی باید آزمایشهای کششی, تاشدگی به زاویه 180 درجه, خم کردن و باز کردن میلگرد, کشش پس از خم کردن و باز کردن, پیوستگی میلگرد با بتن, وصله‌های جوش شده میلگرد و خستگی میلگرد به عمل آید, آزمایش کششی برای کلیه میلگردها و آزمایش خم کردن و باز کردن خم برای میلگردهای سرد اصلاح شده الزامی است.

       تعداد نمونه‌ها باید حداقل سه نمونه از هر 50 تن و کسر آن, از هر قطر و هر نوع فولاد باشد. در صورت موافقت دستگاه نظارت می‌توان از هر سه بندل پنج تنی یک نمونه انتخاب نمود.

       شکل‌پذیری میلگرد بر مبنای آزمایش تاشدگی به زاویه 180 درجه یا خم کردن و باز کردن خم با استفاده از فلکه استاندارد تعیین می‌شود و وقتی قابل پذیرش است که در آزمایش کشش پس از خم کردن و باز کردن خم, ازدیاد طول نسبی گسیختگی از (8%) روی 10 برابر قطر و از (12%) روی 5 برابر قطر میلگرد کمتر نباشد.

       مقاومت مشخصه فولاد هنگامی بر طبقه مورد نظر منطبق و قابل پذیرش می‌باشد که علاوه بر برقرار بودن رابطه (1) و شرایط مربوط به آن و مناسب بودن از نظر شکل‌پذیری, واجد یکی از شرایط زیر باشد:

       -I از نتایج آزمایشهای کششی 5 نمونه, هیچ کدام از نمونه‌ها دارای حد تسلیم کمتر از مقاومت مشخصه فولاد نباشد.

       -II در صورت برآورده نشدن شرط I , 5 نمونه دیگر مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج آزمایش 10 نمونه در رابطه زیر صادق باشد:

 

       که در این رابطه fym متوسط مقاومت ده نمونه و S10 خطای کوادراتیک نسبی به شرح زیر می‌باشند:

 1 تا, i = 10

 1 تا, i = 10

       در صورت برآورده نشدن هیچ کدام از دو شرط I و II , مقاومت مشخصه فولاد از نظر انطباق با طبقه مورد نظر غیر قابل پذیرش می‌باشد.

       در صورت درخواست کارفرما که باید در مدارک پیمان تصریح شده باشد, میلگردها در کارخانه, قبل از تحویل مورد آزمایش قرار می‌گیرند. نمونه‌های آزمایشی, از محموله‌هایی که دارای قطر اسمی یکسان بوده, و وزن میلگردها از 20 تن بیشتر نباشد, برداشته می‌شوند. آزمایش پذیرش در کارخانه, در صورتی که مشخصات فولاد از طرف سازنده تعیین نشده باشد, اجباری است.

       آزمایش کنترل میلگردها پس از تحویل به کارگاه, اجباری است, فقط در حالتی که وزن کل میلگردهای مصرفی در یک کارگاه از 50 تن کمتر باشد, می‌توان به تشخیص و با موافقت دستگاه نظارت از انجام این آزمایشها صرف‌نظر کرد.

       میلگردهای موجود در بازار بسیار متنوع بوده و انواع رایج آنها در ایران به AI , AII , AIII و AIV موسوم هستند که حدوداً به ترتیب معادل S220 , S300 , S400 و S500 می‌باشند.

       مدول الاستیسیته برای کلیه میلگردهای مورد مصرف در بتن‌آرمه برابر 000/200 مگاپاسکال منظور می‌گردد. جوش‌پذیری میلگرد به روش تولید و ترکیب شیمیایی آن بستگی دارد. میلگردهای گرم نورد شده با ترکیب شیمیایی متعارف دارای جوش‌پذیری مطلوب می‌باشند. میلگردهای سرد اصلاح شده و گرم عمل آمده در برابر گرمای جوشکاری بسیار حساس بوده و با روشهای معمولی جوش‌پذیر نیستند, وصله جوش این نوع میلگردها فقط با رعایت ضوابطی که به تفصیل در زیربند 8-2-5-3 آیین‌نامه بتن ایران آمده است مجاز می‌باشد.

 

 

 

کنترل کیفیت سیمان

سیمانهای مورد مصرف در هر پروژه باید از نظر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی و مکانیکی و مشخصه‌های ظاهری با آنچه در نقشه‌ها, مشخصات فنی خصوصی, دستور کارها و دیگر مدارک پیمان ذکر شده است منطبق باشد, نوع سیمان در هر قسمت از پروژه و در هر بخش از ساختمان باید قبلاً به تصویب دستگاه نظارت برسد.

ویژگیهای فیزیکی, شیمیایی و مکانیکی سیمانها و روشهای آزمایش آنها باید مطابق استانداردهای ایرانی زیر باشد:

ـ استاندارد شماره 389 : تعیین ویژگیهای سیمان پرتلند (قسمت اول)

ـ استاندارد شماره 390 : تعیین نرمی سیمان پرتلند (قسمت دوم)

ـ استاندارد شماره 391 : تعیین انبساط سیمان پرتلند (قسمت سوم)

ـ استاندارد شماره 392 : تعیین زمان گیرش سیمان پرتلند (قسمت چهارم)

ـ استاندارد شماره 393 : تعیین تاب فشاری و تاب خمشی سیمان پرتلند (قسمت پنجم)

ـ استاندارد شماره 394 : تعیین هیدراتاسیون سیمان پرتلند (قسمت ششم)

ـ استاندارد شماره 989 : گرد تراس

ـ استاندارد شماره 1692 : تجزیه شیمیایی سیمان ـ اندازه‌گیری عناصر اصلی سیمان پرتلند

ـ استاندارد شماره 1693 : تجزیه شیمیایی سیمان ـ اندازه‌گیری عناصر فرعی سیمان پرتلند

ـ استاندارد شماره 1694 : تجزیه شیمیایی سیمان ـ اندازه‌گیری عناصر گوگرد به صورت سولفور

ـ استاندارد شماره 1695 : تجزیه شیمیایی سیمان ـ اندازه‌گیری عناصر اکسید سدیم و اکسید پتاسیم

ـ استاندارد شماره 3432 : ویژگیهای سیمان پوزولانی

ـ استاندارد شماره 3517 : ویژگیهای سیمان سرباره‌ای

ـ استاندارد شماره 3516 : ویژگیهای سیمان بنایی

ـ استاندارد شماره 4220 : ویژگیهای سیمان پرتلند آهکی

ـ استاندارد شماره 2931 : ویژگیهای سیمان پرتلند سفید

ـ استاندارد شماره 405 : ویژگیهای سیمان پنبه نسوز

ـ استاندارد شماره 990 : سیمان تراس

ـ استاندارد شماره 2761 : آیین کاربرد حفاظت و انبار کردن سیمان در کارگاه ساختمانی

ـ هر استاندارد ایرانی دیگری که تا زمان انعقاد پیمان درباره‌ی سیمان, تدوین یا تجدید نظر شود.

تا زمانی که استاندارد ایرانی در برخی موارد تدوین نشده باشد, در درجه اول استانداردهای ”سازمان بین‌المللی استاندارد ISO “ معتبر خواهد بود و در صورت نبودن استاندارد مزبور به ترتیب استانداردهای آمریکایی ASTM , آلمانی DIN , بریتانیایی BS , ژاپنی JIS و شوروی سابق GOST ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

حمل و نقل و نگهداری سیمان

سیمان به دو صورت فله و پاکتی به فروش می‌رسد. در هر دو حال مشخصات انواع سیمان به صورت برچسب روی محموله درج می‌گردد. بارگیری, حمل و تخلیه انواع سیمانها باید با دقت صورت گیرد و از اثر باران و رطوبت بر آنها جلوگیری شود. ظروف حمل سیمان فله (بونکرها) باید پس از تخلیه تمیز شوند تا برای محموله بعدی ایجاد آلودگی نکنند. برچسب مشخصات سیمان باید روی سیلوی سیمان در کارگاه چسبانده شود.

انبار کردن سیمان امری بسیار مهم و حساس است و از این رو رعایت نکات خاصی در انبار کردن سیمان در کارخانه قبل از فروش و در کارگاهها قبل از مصرف ضرورت دارد. رطوبت عامل خطرناکی برای سیمان است و باید سیمان را در برابر آن حفاظت نمود. رطوبت موجود در هوا به تدریج باعث گرفتن سیمان و تولید کلوخه می‌شود و گاهی اوقات کلوخه‌ها به حدی سخت می‌شوند که نمی‌توان آنها را با فشار انگشتان خرد کرد. سیمان حاوی این کلوخه‌های سخت شده را نمی‌توان برای کارهای ساختمانی به مصرف رساند, زیرا علاوه بر دیرگیر شدن سبب کاهش مقاومت بتن و ملات نیز می‌شوند.

در کارگاههایی که کارهای پراکنده دارند و مقادیر کم سیمان در نقاط مختلف مورد نیاز است, کیسه‌های سیمان اجباراً باید در فضای باز انبار شوند. در این صورت کف محلی که سیمان روی آن چیده شود, باید خشک و دست کم 10 سانتیمتر از اطراف خود بالاتر باشد. استفاده از تخته و آجر برای بالا آوردن بستر و ورقه‌های پلاستیکی برای خشک نگه داشتن کف مفید, است. کیسه‌های چیده شده بر روی هم باید مطابق شکل زیر با روکش برزنتی یا پلاستیکی پوشیده شده و لبه‌های پوشش به اندازه کافی هم پوشانی داشته باشند و در بالا و اطراف, اجسام سنگینی مانند آجر یا سنگ روی آنها قرار داده شود. در هر حال نگهداری سیمان به این ترتیب نباید برای مدت طولانی ادامه داشته باشد.

در کارهای بزرگتر که قرار است سیمان پاکتی مصرف شود, کیسه‌های سیمان باید در انبارهای مخصوصی نگهداری شوند. سقف, دیوار و کف انبار باید کاملاً نم‌بندی شده و کیسه‌های سیمان به فاصله دست کم 30 سانتیمتر از دیوار چیده شوند. حداکثر ارتفاع کیسه‌ها 5/1 متر و پهنای ردیف کیسه‌های چیده شده پهلوی هم 3 متر است.

 

انبار کردن کیسه‌ها باید به نحوی باشد که دستیابی به هر محموله برای مصرف و بازرسی یا آزمایش آسان باشد. کیسه‌هایی که زودتر وارد انبار شده‌اند, باید زودتر از بقیه به مصرف برسند. درهای انبار به ویژه در نقاط مرطوب باید به نحو مناسبی بسته شده و بسته بماند, چیدن کیسه‌ها نزدیک به هم و پوشاندن آنها با ورقه‌های پلاستیکی نیز اقدام مفیدی است در شکل زیرنحوه انبار کردن سیمان در فضای بسته نشان داده شده است.

نگهداری سیمان فله فقط در سیلو مجاز است, هنگام تغییر نوع سیمان, سیلوها باید کاملاً تمیز شوند. نگهداری و ذخیره سیمان در نقاطی که رطوبت نسبی هوا از (90%) بیشتر باشد, نباید در کیسه بیش از 6 هفته و در سیلوهای مناسب از 3 ماه تجاوز کند, در صورت تجاوز از مهلتهای یاد شده, سیمان باید قبل از مصرف آزمایش شود. سیمانی که برای مدت زیادی انبار شود, ممکن است به صورت کلوخه‌های فشرده در آید. این‌گونه سیمان را می‌توان با غلتاندن کیسه‌ها روی کف اصلاح نمود. چنانچه با یک بار غلتاندن کلوخه‌ها باز شود, سیمان قابل مصرف است وگرنه باید آزمایشهای مقاومت استاندارد یا آزمایش افت ناشی از گرما دادن (افت سرخ شدن) به منظور اطمینان از مرغوبیت سیمان انجام شود.

چنانچه سیمانی مورد آزمایش قرار گیرد و ویژگیهای آن مطابق استاندارد نباشد, دستگاه نظارت حق دارد مصرف آن را ممنوع و خروج آن را از کارگاه خواستار شود.

برای نگهداری انواع و مارکهای مختلف سیمان (بر پایه نام کارخانه سازنده) باید محلهای جداگانه‌ای را در نظر گرفت. روی کیسه‌های سیمان باید مشحصات آن, مانند نوع سیمان, مارک کارخانه سازنده و تاریخ بسته‌بندی و غیره چاپ شود.

در موقع حمل و نقل سیمان, باید برای جلوگیری از پخش گرد آن در هوا مقررات ایمنی ویژه‌ای را به مرحله اجرا گذاشت و به ویژه برای پیشگیری از ورود آن به دستگاه تنفسی, باید در محلهایی که در آنجا سیمان حمل و نقل و انبار می‌شود, دستگاههای تهویه تعبیه نمود.

به طور کلی در حمل و نقل و انبار کردن سیمان, رعایت استاندارد شماره 2761 ایران, با عنوان ”استاندارد آیین کاربرد, حفاظت و انبار کردن سیمان رد کارگاههای ساختمانی“ الزامی است.

 


لینک کمکی