پاورپوینت الفصول الغروية في الأصول الفقهية (کتاب)

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت الفصول الغروية في الأصول الفقهية (کتاب) :


الفصول الغرویه فی الأصول الفقهیه (کتاب)





الفصول الغرویه فی الاصول الفقهیه, تالیف محمد حسین بن محمد رحیم (عبد الرحیم) ایوان کیفی ورامینی اصفهانی (متوفای بین 1254 تا 1261 قمری) است.

فهرست مندرجات

1 - ساختار و گزارش محتوا
2 - نظریات ابتکاری
3 - اشکالات بر قوانین
4 - ویژگی‌های کتاب
5 - حواشی کتاب
6 - منابع
7 - منابع اهل سنت
8 - پانویس
9 - منبع


ساختار و گزارش محتوا


کتاب فصول از دو قسمت تشکیل شده است. قسمت اول کتاب؛ شامل مقدمه و مقاله اول است.
مقدمه؛ شامل مباحث تعریف علم اصول فقه, وضع, مجاز و حقیقت, حقیقت شرعی و متشرعه, صحیح و اعم و مشتق و تا صفحه 62 می‌باشد.
مقاله اول؛ شامل مباحث صیغه امر, مقدمه واجب, مساله ضد, تقسیمات واجب (موقت و غیر موقت, کفائی و عینی), اجزا , نهی, اجتماع امر و نهی, مفهوم و منطوق , مفهوم شرط , وصف غایت, استثنا , عام و خاص , مطلق و مقید , مجمل و مبین و نسخ, و تا صفحه 239 است.
قسمت دوم کتاب؛ شامل مقاله دوم و سوم است که مقاله دوم؛ شامل مباحث حجیت قرآن کریم حجیت اجماع, خبر واحد و حجیت فعل و تقریر و سکوت معصوم علیه‌السّلام بوده و تا صفحه 316 می‌باشد.
مقاله سوم: مبحث ادله عقلی است که شامل حسن و قبح عقلی, برائت, استصحاب, تقلید, مجتهد متجزی و مطلق و تعادل و تراجیح است.
اگر چه مؤلف در ابتدای کتاب این طور آورده است که (رتبته علی مقدمه و مقالات و خاتمه) ولی در کتاب عنوان خاتمه وجود ندارد, مگر این که مبحث تعادل و تراجیح را خاتمه کتاب بدانیم.
تقسیم بندی مطالب کتاب با عنوان (فصل) می‌باشد و شاید نام کتاب نیز بر اساس همین تقسیم بندی (الفصول) نامیده شده است. (چنان که تقسیم بندی مطالب در قوانین الاصول با عنوان (قانون) و در هدایه المسترشدین با عنوان (هدایه) است.)

نظریات ابتکاری


مؤلف در خطبه کتاب مدعی شده که در علم اصول بین تالیفات و کتاب‌های علما و محققین صالح رضوان الله علیهم, کتابی را که بیماری‌های علم اصول را شفا بدهد, پیدا نکرده است, اگر چه تالیفات و کتاب‌های زیادی نگاشته شده؛ بنابراین تصمیم گرفته, کتابی بنویسد که مسائل مهم این علم را در بر بگیرد و مسائل مهم آن را بیان کند. او در انتها می‌فرماید: (فاوردت فیه تحقیقات بلغ الیها نظری و ذکرت فیه تنبیهات عثر علیها فکری مما لم یسبقنی الیها احد غیری) (صفحه 1 سطر 10)

[1] الفصول الغرویه فی الأصول الفقهیه, حائری اصفهانی, ص1.


اگر چه مؤلف ادعا می‌کند قبلا این مطالب را کسی بیان نکرده, اما همچنانکه از عبارت‌های ایشان معلوم می‌شود, این نظریات در بین علمای اصولی رایج بوده, بلکه مشهور هم بوده است. مثل (الحق ان الامر بالشی مطلقا تقتضی ایجاب ما لم یتم بدونه من المقدمات الجائزه, وفاقا لاکثر المحققین) و (الحق عندی ما ذهب الیه الاکثرون) و (فالمختار عندی ما ذهب الیه النافون) و (الحق ان هیئه الامر لا دلاله لها علی مره و لا تکرار, وفاقا لجماعه من المحققین) و بسیاری از این نمونه‌ها که نشان دهنده آن است که این نظریات به وسیله علمای قبل از او مطرح شده است.
میرزا موسی تبریزی صاحب اوثق الوسائل فی شرح الرسائل با احاطه‌ای که به منشا نظریات صاحب فصول داشته, گاهی در مقام توجیه بر آمده است. او در کتابش این طور آورده: (اقول قد اختار الثانی صاحب الهدایه و الفصول و سبقهما الشیخ اسد الله التستری و هو لا یقدح فیما ذکره فی الفصول من انه لم یسبقه الی ما اختاره احد, لانه مع اخیه الفاضل البارع صاحب الهدایه من تلامذه الشیخ المذکور و لا غرو فی نسبه التلمیذ مطالب شیخه الی نفسه کما جری دیدنهم علیه فی امثال هذا الزمان.)

[2] اوثق الوسائل, موسوی تبریزی, ص211, س12.



اشکالات بر قوانین


مؤلف در خطبه کتاب علت طرح نظریات صاحب قوانین (ره) و مناقشه در نظریات او را تقاضای یکی از شاگردان محقق و مدقق خود (که احتمالا شیخ جعفر بن حسین تستری متوفای 1303 قمری, است) ذکر کرده و بعد این طور می‌نویسد: (فاعذرونی ان اکثرت من الرد و الایراد او صرحت بالضعف و الفساد و لا ترموا علی ذلک بالشنع, فان الحق احق بان یبدی) (صفحه اول, خطبه کتاب) که با این عبارت سعی دارد اتهام اهانت به صاحب قوانین را از خود دور کند, ولی به نظر می‌رسد قسمت عمده کتاب در رد نظریات صاحب معالم و به خصوص صاحب قوانین نگاشته شده باشد و شاید بتوان گفت در واقع, الفصول الغرویه, رد بر قوانین الاصول است.

[3] الفصول الغرویه فی الأصول الفقهیه, حائری اصفهانی, ص1.


از طرف دیگر, در کتاب دیده نشده مؤلف از صاحب قوانین تعریف و تمجید کند و فقط در یک مورد بعد از اینکه از نظریه صاحب قوانین تعبیر به (عجایب اوهام) می‌کند, این طور دارد: (هذا محصل کلامه بعد تنقیحه و تصحیحه و انت خبیر بان الفاضل المذکور بمکانه من متانه النظر فهو اجل من ان یخطر بباله هذه التوهمات الواهیه فضلا من ان یعترف بصحتها و یستند الیها, بل الظاهر منشا توهمه علی ما یستفاد من بیانه)

[4] الفصول الغرویه, غروی اصفهانی, ص94.

که اگر چه در ابتدا این توهم را انکار می‌کند؛ اما باز هم در عبارتش نسبت توهم را ذکر می‌کند.
اصولا در کتاب فصول بسیار زیاد دیده می‌شود که از عبارت‌های مختلفی در تضعیف نظریات صاحب قوانین نظیر (قد توهم فی المقام تفصیلا رکیکا) و (من عجائب الاوهام ما سنح للفاضل المعاصر فی المقام) استفاده شود و به عنوان نمونه در صفحه 164

[5] الفصول الغرویه فی الأصول الفقهیه, حائری اصفهانی, ص164.

از تعابیر (غیر واضح, غیر مفید, غیر سدید, غیر مستقیم, لا یعقل له وجه, غایه السقوط و الضعف, ضعفه اظهر, انها فاسده فی نفسها) برای نفی نظریات صاحب قوانین استفاده شده و حتی آخرین سطر کتاب این طور آمده است (و هذا الجمع فاسد کسابقیه و مثله ما حکی عن بعض الافاضل (صاحب قوانین) من حمل اخبار الارجاع علی غیر المتناقضین).
با توجه به این موارد به نظر می‌رسد آنچه صاحب فصول در خطبه کتاب در رابطه با تشنیع و اهانت به صاحب قوانین از خود نفی کرده, صحیح نباشد.

ویژگی‌های کتاب


1- از نکات مثبت کتاب آن است که صاحب فصول دایره مباحث هر علمی را جدا می‌کند؛ مثلا در

لینک کمکی